Skip to main content

«Πώς θα μεταφράζατε τον libertarian στα Ελληνικά»;

Αναρωτήθηκε ο συγγραφέας Νίκος Δήμου σ’ ένα σχόλιο του στο προσωπικό του ημερολόγιο στο διαδίκτυο:

[Nikos Dimou said...

«Πανάσχημη πως θα μεταφράζατε τον libertarian στα Ελληνικά;»]

Του απέστειλα το παρακάτω σχόλιο:

[Ο πιο μαχητικός εκφραστής της θεωρίας του Αντιδιαφωτισμού ήταν ο ιερομόναχος Αθανάσιος Πάριος. Μιλούσε στα έργα του για «λιμπερτίνους», «αθεωτάτους κριτικούς» και «ιλλουμινάτα». Εξέφραζε την λύπη του επειδή ο «νόμος της χάριτος δεν συγχωρεί θάνατον την σήμερον» σε όσους κήρυτταν την «πολυθρύλητον και πολυτάραχον ελευθερίαν των δημοκρατικών».΄

Νομίζω ότι, αν ζούσε σήμερα αυτός ο ιδεολογικός πρόγονος του σημερινού αρχιεπισκόπου της ελλαδικής ορθόδοξης εκκλησίας θα απέδιδε κατ’ αναλογία και πολύ εύστοχα τη λέξη libertarian ως «Λιμπερταριανός».

Πάντως ο τίτλος «Libertinos» του προσωπικού μου blog οφείλεται σ’ αυτόν. Ελπίζω να με συγχωρέσει!!]

Comments

Roark said…
Μια μετάφραση δεν θα πρέπει να μεταφράσει και το πρώτο συνθετικό της λέξης;

Σε ένα άρθρο το Άρη Χατζή είχα δει την απόδοση φιλελευθεριστής. Επίσης πολύ συχνά αποδίδεται ως ελευθεριακός (αν και ακροαριστερές μικροομάδες δίνουν άλλο νόημα στη λέξη).
Martingale said…
Eleu8eriakos einai h pio gnwsth metafrash
Bourchas said…
Δεν μίλησα για μετάφραση, αλλά για απόδοση του όρου στα ελληνικά.
Επίσης οι όροι «σοσιαλιστής», «κομουνιστής», «φασίστας» δεν συνιστούν μετάφραση αλλά απόδοση τους στα ελληνικά. Η «δημοκρατία» επίσης αποδόθηκε σε άλλες γλώσσες χωρίς να μεταφραστεί. Ο αντίστοιχος όρος «λιμπεραλιστής» ή «λιμπερτίνος», ωστόσο, δεν καθιερώθηκε στην ελληνική γλώσσα, καθόλου τυχαία έχω την εντύπωση, επειδή έπρεπε πρώτα απ’ όλα να υπάρξουν κάποιοι που να ενστερνίζονται τις ιδέες του και να τις προβάλλουν ή κάποιοι, όπως ο Πάριος, που να νιώθουν επιτακτική την ανάγκη να πολεμήσουν τις ιδέες του, που τότε ήταν ανερχόμενες. Δείτε σήμερα για παράδειγμα πως επικράτησε η χρήση του όρου «νεοφιλελευθερισμός», επειδή αφενός προβλήθηκε από τον Ανδρέα Ανδριανόπουλο και αφετέρου πολεμήθηκε από τους αντιπάλους του («Νεοφιλελεύθερη Λαίλαπα»).

Υ.Γ. Ο Ανδριανόπουλος νομίζω πρώτος το 1984 στην μετάφραση που έκανε ο ίδιος του βιβλίου του Henry Lepage «Αύριο ο Καπιταλισμός», εκδ. «Ελληνική Ευρωεκδοτική», σελ. 39επ. μετέφρασε τον όρο ως «φιλελευθεριστής».
Νικόλας said…
Ο Μολύβας (στην μετάφραση του Contemporary Political Philosophy του Kymlicka) αποδίδει το 'libertarian' ως 'ελευθεριστή', σε συμφωνία με άλλους όρους, όπως το 'κοινοτιστής' για τον communitarian, 'ωφελιμιστής' για τον utilitarian κ.ο.κ. Δυστυχώς αυτή η μετάφραση παραπέμπει σε 'libertinism', ένα μικρό ευρωπαϊκό πολιτικό κίνημα.

Ίσως η λιγότερο συγκεχυμένη απόδοση να είναι 'ελευθεριακότητα' και 'ελευθεριακός', όπως αναφέρει ο martingale. Aυτή ωστόσο δεν έχει συνοχή με τις υπόλοιπες αποδόσεις των εις '-arian' όρων.
Anonymous said…
Νομίζω ότι η απόδοση "λιμπερτίνος" είναι η πλέον κατάλληλη. Ο αναγνώστης που θα τη βρει μπροστά του σε ένα κείμενο θα ανατρέξει σε άλλες πηγές για να ανακαλύψει όλη την ιστορία του κινήματος. Μέσω της μετάφρασης θέλω να δείξω τον πολιτισμό μιας ξένης χώρας σε όσους δεν μπορούν να τη γνωρίσουν μόνοι τους, όχι να βρω έναν "αντίστοιχο " όρο στα ελληνικά ο οποίος δεν θα προσεγγίζει το νόημα του αρχικού όρου και τον οποίο ο αναγνώστης τελικά θα προσπεράσει.

Popular posts from this blog

Μανιφέστο «Λιμπεραλιστικής Τάσης του DiEM25» (Ενάντια στον Νεοφασιστικό Υπαρκτό Καπιταλισμό)

1. Το μόνο «φάντασμα» που πλανιόταν και πλανιέται κάθε φορά πάνω από τις εκάστοτε κατεστημένες αναχρονιστικές δυνάμεις της ανθρωπότητας είναι το «φάντασμα» του Λιμπεραλισμού. 
Κάθε φορά δε, στο ιστορικό διάβα, ο Λιμπεραλισμός, άλλοτε εξεγερμένος κι άλλοτε αμυνόμενος, κατατρόπωνε αυτές τις κατεστημένες αναχρονιστικές δυνάμεις. Τέτοια, μάλιστα, διεφάνη η επικυριαρχία του το σύντομο χρονικό διάστημα πριν το 2008, ώστε να γίνει λόγος, ακόμα και, για το «Τέλος της Ιστορίας»!

Φευ! Επρόκειτο, απλά και μόνο, για το τέλος του διαστροφικού «υπαρκτού σοσιαλισμού». Αμέσως μετά κορυφώθηκε η πρωτοφανής ανάδυση, αφενός μεν του (επίσης) διαστροφικού «υπαρκτού καπιταλισμού», που αποκαλείται διεθνώς “crony capitalism” («παρεοκρατικός καπιταλισμός»), με δεσπόζουσα έκφανσή του έναν διεθνοποιημένο χρηματοπιστωτικό παρασιτισμό, αφετέρου δε του νεοφασισμού, με δεσπόζουσα έκφανσή του έναν (επίσης) διεθνοποιημένο πολιτισμικό εθνικισμό.
2. α) «Η υπέρβαση των δικαίων ορίων της ιδιοκτησίας δεν συνίσταται στο μέγεθο…

Δικαιοσύνη και Πλάτων

«Άνευ μεν γαρ του καθόλου ουκ εστίν επιστήμην λαβείν» (Αριστοτέλης, Μεταφ. 1086 b 5)
1. Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Αριστοτέλης, ένας ηθικολόγος, ένας ηθικός αναμορφωτής, ο Σωκράτης, ήταν εκείνος, που ενοχλούσε τους ανθρώπους εξαναγκάζοντάς τους, να σκεφτούν, να εξηγήσουν και να δώσουν λόγο για τις αρχές των πράξεών τους˙ συνήθιζε να τους υποβάλει ερωτήματα και οι απαντήσεις τους δεν τον ικανοποιούσαν εύκολα˙ ξεκινούσε κι ο Σωκράτης, όπως οι σοφιστές, από το υποκείμενο της γνώσης και έπειτα μόνο προχωρούσε προς το αντικείμενό της˙ το υποκείμενο ωστόσο της γνώσης συγκροτείται απ’ αυτόν και ως νους, δηλαδή όχι ως κάτι σχετικό, όχι ατομικά περιορισμένο, αλλά ως υποκείμενο που νοεί, ως λογικό υποκείμενο˙ «η γνώση προς την οποία κατευθύνεται το λογικό υποκείμενο δεν έγκειται στην αντίληψη που γεννούν οι αισθήσεις, αλλά στην έννοια, που τη γεννάει η λογική λειτουργία της συνείδησης» [1]. Ενώ, όμως, έτσι πραγματοποιήθηκε η διάκριση αισθητού και λογικού υποκειμένου, δεν πραγματοποιήθηκε και η δι…

Αντιπρόσωποι και εκπρόσωποι

Το ελληνικό Σύνταγμα ανήκει στην κατηγορία των συνταγμάτων εκείνων, που αναγνώρισαν μεν τα πολιτικά κόμματα (κομματική δημοκρατία), πλην όμως διατήρησαν τις αρχές της κλασσικής αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, με συνέπεια τη δημιουργία πολλών προβλημάτων, που αναφέρονται στις σχέσεις διατάξεων των δύο κατηγοριών. Η ευρύτατη σε έκταση και περιεχόμενο «συνταγματοποίηση» των πολιτικών κομμάτων στο ελληνικό σύνταγμα (όπως, άλλωστε, απαιτούσε η νέα συνταγματικοπολιτική πραγματικότητα) και η εκ παραλλήλου διατήρηση των διατάξεων των άρθρων 51§2 και 60§1, που συνταγματοποιούν το αντιπροσωπευτικό σύστημα και την ελεύθερη εντολή, τείνουν να προσλαμβάνουν έντονο συγκρουσιακό χαρακτήρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ το 1974 υπήρξε έντονη συζήτηση για το άρθρο 60§1 κατά τη διαδικασία ψηφίσεως του νέου Συντάγματος (υπήρξαν προτάσεις και από την τότε συμπολίτευση υπέρ της απαγόρευσης της δυνατότητας ανεξαρτητοποιήσεως και μεταστάσεως των βουλευτών με την προσθήκη τρίτης παραγράφου στο άρθρο 60), έκτο…